У раённым цэнтры

Восьмая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

Працоўным нашага раёна добра памятна, што ўяўляў сабой Лагойск у першыя дні пасля яго вызвалення ад немцаў. Гэта былі суцэльныя руіны. Адступаючы пад ударамі совецкіх войск, фашысцкія акупанты спалілі ўсю цэнтральную частку пасёлка, будынкі магазінаў, школы, бальнічны гарадок. Груды цэглы і попелу ляжалі на месцы былога палаца Советаў, гасцініцы і хлебапякарні.

 

Лагойскі раён пасля Айчыннай вайны

Сёмая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

Яшчэ дыміліся папялішчы, а працоўныя раёна, натхнёныя гераізмам совецкіх воінаў, дружна ўзяліся за аднаўленне народнай гаспадаркі, разбуранай нямецка-фашысцкімі акупантамі. За кароткі час былі адноўлены ўсе калгасы, МТС, пачалі працаваць прадпрыемствы мясцовай прамысловасці, культурна-асветныя ўстановы, школы.

 

Народная помста ворагу

Шостая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

У 1941 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі вераломна парушылі мірную працу совецкіх людзей. Яшчэ ніколі ў жыцці працоўныя Лагойскага раёна не перажывалі столькі гора і пакут, колькі ім прычынілі гітлераўскія акупанты.

Орды заваёўнікаў знішчалі ўсё, што траплялася на іх шляху. За тры гады свайго гаспадарання яны спалілі 57 вёсак, аддалі агню 5322 гаспадарчыя і жылыя будынкі, разрабавалі калгасы, МТС, прадпрыемствы мясцовай прамысловасці. Перасталі працаваць школы, культурна-асветныя ўстановы. Фашысты расстралялі, спалілі жывымі ў агні або вывезлі на катаргу ў Германію і іншыя акупаваныя імі краівы каля 4 тысяч мірных жыхараў. Агульныя страты, нанесеныя народнай гаспадарцы раёна, склалі 770 мільёнаў рублёў.

 

Лагойскі раён у гады мірнай працы

Пятая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

Інтэрвенцыя нанесла вялікія страты народнай гаспадарцы Лагойскага раёна. Асабліва моцна пацярпеў наш гарадскі пасёлак Лагойск. Акупіраваўшы яго, немцы, а затым белапалякі тварылі жахлівыя зверствы над мірным насельніцтвам, рабавалі іх маёмасць, катавалі і расстрэльвалі людзей. У 1920 годзе, у часе адступлення, белапалякі амаль поўнасцю спалілі Совецкую вуліцу, знішчылі праз раку Гайну мост, млын, электрастанцыю. Усё гэта прышлося адбудоўваць нанова.

 

У баях за Вялікі Кастрычнік

Чацвёртая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

З радасцю сустрэлі працоўныя Лагойскага раёна вестку аб перамозе Вялікай Кастрычніцкай соцыялістычнай рэволюцыі, якая назаўсёды пакончыла з ненавісным эксплуататарскім ладам. Над зямлёй, густа палітай крывёй і потам народа, засвяціла яркае сонца новага свабоднага жыцця, жыцця без памешчыкаў і капіталістаў.

 

Рэволюцыйныя выступленні сялян у Лагойску

Трэцяя частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

Панам належылі не толькі лепшныя ворыўныя землі, але і ўсе лясныя масівы. Без дазволу памешчыка або ўпраўляючага графскім маёнткам працоўныя не маглі прывезці для сябе нават палкі дроў. Выпрасіць лесу на пачынку хаты было надзвычай цяжка. За парубкі людзей штрафавалі, катавалі і вельмі часта саджалі ў турму.

 

Пад Гайнай убогай

Другая частка кнігі «Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады (у дaпамогу агітатару)».

Аднак пасля вялікіх спусташэнняў, якім падвяргаўся Лагойск на працягу многіх стагоддзяў, ён ужо больш не ўзняўся да буйнага гарадскога паселішча. У 50-х гадах XIX стагоддзя тут было нямногім больш поўтары тысячы жыхараў. Насельніцтва займалася галоўным чынам земляробствам і саматужнай вытворчасцю. Не вызначалася мястэчка ні жылымі, ні адміністрацыйнымі будынкамі. Скучанасць дамоў, саламянае іх пакрыццё часта прыводзілі да пажараў, якія наносілі значныя страты і без таго беднаму мясцоваму насельніцтву.

 

Лагойскі раён за 40 год Совецкай улады

Лагойскі раён за 40 гад Совецкай улады (у дaпамогу агітатару). У гэтай брашуры расказваецца аб мінулым і сучасным нашага раёна, аб тых вялікіх зменах, якія адбыліся за 40 год існавання Совецкай улады. Рэдакцыя выкарыстала дакументы рознага часу — дзяржаўныя архівы, даведкі мясцовых устаноў і арганізацый, успаміны старэйшых людзей. Выкарыстаны таксама даныя з нядаўна знойдзенага архіва Лагойскай воласці за 1884 год. Лагойск 1957 г. Захаваны арыгінальныя арфаграфія і пунктуацыя.

 

Page 2 of 8

Главная страница - Logoysk district